Γενικός Εισαγγελέας ΔικΕΕ: Παράνομη η πώληση συσκευών media player με προεγκατεστημένο software που περιέχει μη αδειοδοτημένα hyperlinks προς προστατευόμενο περιεχόμενο

Δημοσιεύθηκε σήμερα η γνώμη του Γενικού Εισαγγελέα του ΔικΕΕ για την υπόθεση «Filmspeler» [C-527/15], που αφορά την αντιδικία ανάμεσα στον ολλανδικό οργανισμό κατά της πειρατείας «Stichting Brein» και τον Frederik Wullems. Ο Wullems πωλεί συσκευές που συνδέονται με την τηλεόραση και περιέχουν λογισμικό με υπερσυνδέσμους που οδηγούν σε ιστοσελίδες, απ’ όπου ο χρήστης μπορεί να παρακολουθήσει ταινίες, τηλεοπτικές σειρές, αθλητικούς αγώνες κλπ χωρίς να καταβάλει αντίτιμο. Κάποιες από αυτές τις ιστοσελίδες παρουσιάζουν το προστατευόμενο περιεχόμενο χωρίς την άδεια των δικαιούχων. Ο οργανισμός Stichting Brein ισχυρίζεται με την αγωγή του ότι η πώληση των συσκευών Filmspeler συνιστά παράνομη πράξη παρουσίασης στο κοινό υπό την έννοια του άρθρου 3 παρ. 1 της Οδηγίας Infosoc, αφού ο Wullems δεν έχει την άδεια των δικαιούχων για την θέση των υπερσυνδέσμων στις συσκευές που πωλεί.

Θυμίζουμε εδώ ότι το ζήτημα της νομιμότητας των υπερσυνδέσμων που οδηγούν σε ιστοσελίδες με προστατευόμενο από το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας περιεχόμενο έχει απασχολήσει τα τελευταία έτη το ΔικΕΕ [αποφάσεις Svennson, Bestwater, GS Media]. Εντελώς συνοπτικά η νομολογία έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα ως εξής:

Η θέση υπερσυνδέσμου που οδηγεί σε προστατευόμενο περιεχόμενο είναι πράξη παρουσίασης στο κοινό, η οποία απαιτεί τη συναίνεση του δικαιούχου αν, ως ενδιάμεση πράξη, παρουσιάζει το έργο σε «νέο» κοινό, σε κοινό δηλαδή που δεν είχε λάβει υπόψη του ο δικαιούχος όταν συναινούσε για την αρχική παρουσίαση του έργου μέσω του διαδικτύου. Με άλλα λόγια, αν το προστατευόμενο περιεχόμενο “ανέβηκε” στο διαδίκτυο με τη συναίνεση του δικαιούχου και χωρίς περιορισμούς [πχ paywall, συνδρομή], τότε τα links σε αυτό είναι νόμιμα ενώ σε αντίθετη περίπτωση παράνομα. Αν αντίθετα το upload στην ιστοσελίδα, στην οποία οδηγεί ο υπερσύνδεσμος έλαβε χώρα χωρίς τη συναίνεση του δικαιούχου, η θέση υπερσυνδέσμου, ως ενδιάμεση πράξη, παρουσιάζει εξ ορισμού το περιεχόμενο σε «νέο» κοινό, συνιστά επομένως επέμβαση στην εξουσία που προβλέπεται στο άρθρο 3 παρ. 1 της Οδηγίας Infosoc. Η υπαιτιότητα τεκμαίρεται μαχητά αν ο θέτων τον υπερσύνδεσμο αποσκοπεί σε οικονομικά ωφέλη.    

Ενόψει της προηγούμενης νομολογίας και σε σχέση με την εδώ παρουσιαζόμενη υπόθεση ο Γενικός Εισαγγελέας εισηγείται στο ΔικΕΕ τα εξής:

- Η πώληση συσκευών media player, στις οποίες ο πωλητής έχει εγκαταστήσει υπερσυνδέσμους προς ιστοσελίδες, οι οποίες παρέχουν απεριόριστη πρόσβαση σε προστατευόμενο περιεχόμενο όπως ταινίες, σειρές και ζωντανό τηλεοπτικό πρόγραμμα, χωρίς την άδεια των δικαιούχων συνιστά πράξη παρουσίασης του περιεχομένου στο κοινό.

- Η υπαιτιότητα του πωλητή τεκμαίρεται μαχητά λόγω της κερδοσκοπικής του δραστηριότητας [βλ. απόφαση GS Media]

- Η πώληση της συσκευής με προεγκατεστημένους τους υπερσυνδέσμους αποκλείει το ενδεχόμενο αυτή να θεωρηθεί «απλή παροχή των υλικών µέσων για τη διευκόλυνση ή την πραγµατοποίηση της παρουσίασης» η οποία σύμφωνα με την σκέψη 27 της εισηγητικής έκθεσης της Οδηγίας «δεν αποτελεί καθαυτή παρουσίαση». Δεν υπάρχει ουσιώδης διαφορά ανάμεσα στην θέση υπερσυνδέσμων σε ιστοσελίδα και στην εγκατάστασή τους εντός συσκευής που συνδέεται με το internet, καθιστώντας έτσι την πώληση των συσκευών «απαραίτητη» παρέμβαση για την παρουσίαση του περιεχομένου στο κοινό.   

- Δεν μπορεί να εφαρμοστεί εν προκειμένω ο περιορισμός του άρθρου 5 παρ. 1 της Οδηγίας σε σχέση με τις προσωρινές πράξεις αναπαραγωγής, γιατί αυτές δεν σχετίζονται με «νόμιμη χρήση», και σε κάθε περίπτωση γιατί η εφαρμογή του περιορισμού δεν θα πληρούσε τις προϋποθέσεις του τεστ των τριών σταδίων [3 step test], που προβλέπεται στο άρθρο 5 παρ. 5 της Οδηγίας.

Εν αναμονή λοιπόν της κρίσης του Δικαστηρίου.

Γιάννος Παραμυθιώτης, Δικηγόρος LL.M.

[follow: @Paramythiotis_Y]

Δικαστήριο ΕΕ: Όλοι οι χρήστες του internet εν δυνάμει παραβάτες λόγω hyperlinking

Η τελευταία [?] πράξη του δράματος με τίτλο “Υπερσύνδεσμοι και πνευματική ιδιοκτησία” παίχτηκε πρίν λίγες ημέρες όταν το ΔικΕΕ δημοσίευσε την απόφασή του επί της υπόθεσης “GS Media”. Η απόφαση είναι τεράστιας σημασίας καθώς αγγίζει τη λειτουργία του διαδικτύου στον πυρήνα της. Οι υπερσύνδεσμοι είναι η πεμπτουσία της διαδικτυακής επικοινωνίας, και ο ρόλος τους είναι να οδηγούν στο σημείο του παγκόσμιου ιστού, στο οποίο βρίσκεται συγκεκριμένο περιεχόμενο.

Η συζήτηση ως προς το αν οι υπερσύνδεσμοι [hyperlinks] θα πρέπει να αφορούν το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας -και με ποιον τρόπο- αποτέλεσε τα τελευταία χρόνια πεδίο θερμών συζητήσεων και αντιπαραθέσεων.

Η προηγούμενη νομολογία

Ενώ η σημαντικότερη απόφαση δικαστηρίου κράτους-μέλους [Ανώτατο Ακυρωτικό Γερμανίας, απόφαση “Paperboy”] έκρινε ότι το hyperlinking σαν πράξη δεν ενδιαφέρει το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας, για το λόγο ότι δεν επικοινωνεί ούτε αναμεταδίδει το έργο, το ΔικΕΕ στην απόφαση – σταθμό “Svensson” έλαβε διαφορετική θέση. Ενέταξε το hyperlinking στις πράξεις που μπορούν να παραβιάζουν το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, αρκεί το προστατευόμενο περιεχόμενο, στο οποίο οδηγεί ο υπερσύνδεσμος, να μην ήταν ήδη ελεύθερα προσβάσιμο στο διαδίκτυο, με τη συναίνεση του δικαιούχου. Εφ’ όσον δηλαδή κάθε χρήστης του διαδικτύου μπορούσε να έχει ήδη πρόσβαση στο περιεχόμενο, η θέση του υπερσυνδέσμου, ως ενδιάμεση πράξη, δεν παρουσιάζει το έργο σε “νέο” κοινό σε σχέση με αυτό που είχε υπολογίσει ο δικαιούχος, έτσι ώστε να απαιτείται η περαιτέρω συναίνεσή του. Με άλλα λόγια, αν το έργο “ανέβηκε” στο διαδίκτυο με τη συναίνεση του δικαιούχου και χωρίς περιορισμούς [πχ paywall, συνδρομή], τότε τα links σε αυτό είναι νόμιμα ενώ σε αντίθετη περίπτωση παράνομα.

Τη θέση αυτή επανέλαβε το ΔικΕΕ και στην απόφασή του επί της υπόθεσης “Bestwater”, με την οποία έκρινε ότι την ίδια νομική αντιμετώπιση με το hyperlinking πρέπει να λάβει και το framing [Βλ. το post του lawgrip για την απόφαση Bestwater εδώ].

Η νομική αντιμετώπιση του hyperlinking από τις δύο αυτές αποφάσεις είναι όμως ελλιπής. Και αυτό γιατί αμφότερες αφορούν τη θέση υπερσυνδέσμου προς νόμιμο περιεχόμενο, προς περιεχόμενο δηλαδή που υπάρχει ήδη online με την άδεια του δικαιούχου. Αφήνουν όμως αναπάντητο το ερώτημα αν ο υπερσύνδεσμος οδηγεί σε παράνομο περιεχόμενο, δηλαδή σε περιεχόμενο που έχει “ανέβει” στο διαδίκτυο χωρίς την άδεια του δικαιούχου. Το internet βρίθει ιστοσελίδων που δίνουν τη δυνατότητα στο χρήστη να κάνει download ή streaming πειρατικού υλικού (πχ. κινηματογραφικές ταινίες, μουσική, e-books κλπ).

Την απάντηση ήρθε να δώσει το Δικαστήριο με την απόφαση επί της υπόθεσης “GS Media”.

Σύντομο ιστορικό της υπόθεσης GS Media

Η ολλανδική εταιρία λειτουργεί το δημοφιλές σκανδαλοθηρικό site “Geenstijl”. Σε ένα από τα δημοσιεύματα συμπεριέλαβε hyperlink προς την πλατφόρμα Filefactory.com, στην οποία είχαν “ανέβει” και παρουσιάζονταν στο κοινό αισθησιακές φωτογραφίες της Britt Dekker, μοντέλου από την Ολλανδία. Δικαιούχος του περιουσιακού δικαιώματος επί των φωτογραφιών είναι η εταιρία - εκδότης του περιοδικού Playboy, η οποία δεν είχε δώσει την άδειά της για την παρουσίαση των φωτογραφιών στο κοινό μέσω internet, στο Filefactory.com ή σε οποιαδήποτε άλλη filehosting υπηρεσία. Η Playboy, αφού ζήτησε την απομάκρυνση των υπερσυνδέσμων χωρίς αποτέλεσμα, άσκησε αγωγή κατά της GS Media. Η υπόθεση έφτασε μέχρι το ολλανδικό Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, το οποίο απέστειλε στο ΔικΕΕ προδικαστικό ερώτημα σχετικά με το αν το hyperlinking προς ελεύθερα προσβάσιμη ιστοσελίδα, στην οποία παρουσιάζεται στο κοινό έργο χωρίς την άδεια του δικαιούχου, συνιστά πράξη που παραβιάζει το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας [συγκεκριμένα το άρθρο 3 παρ. 1 της Οδηγίας Infosoc].

Η απόφαση

Όπως αναμενόταν το Δικαστήριο έκρινε ότι το hyperlinking σε παράνομο περιεχόμενο προσβάλλει κατ’ αρχήν το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας. Αυτή θα μπορούσε να είναι η μόνη -συνεπής προς την προηγούμενη νομολογία του- κρίση του Δικαστηρίου [την εξέλιξη αυτή είχε εξετάσει ο γράφων στα ΧρΙΔ 2014, 135, σχολιάζοντας την απόφαση Svensson].

Παρ’ όλα αυτά το Δικαστήριο, αντιλαμβανόμενο ότι μια τέτοια γενική διατύπωση θα είχε δυσμενέστατες συνέπειες ως προς τις ελευθερίες έκφρασης και πληροφόρησης και λαμβάνοντας υπόψη την πρακτική αδυναμία του απλού χρήστη του internet να ελέγχει το νόμιμο ή μη της παρουσίασης του περιεχομένου προς το οποίο επιθυμεί να θέσει υπερσύνδεσμο, προσπάθησε να περιορίσει τον αρνητικό αντίκτυπο της απόφασης διακρίνοντας ανάμεσα σε κερδοσκοπική και μη δραστηριότητα του θέτοντος τον υπερσύνδεσμο. Ειδικότερα σύμφωνα με το Δικαστήριο:

Α. Αν ο θέτων τον υπερσύνδεσμο δεν αποσκοπεί σε οικονομικά ωφέλη, κρίσιμο στοιχείο για το παράνομο ή μη της πράξης του είναι το αν γνώριζε ή μπορούσε εύλογα [όφειλε?] να γνωρίζει ότι το περιεχόμενο στο οποίο οδηγεί ο υπερσύνδεσμος έχει δημοσιευθεί στο internet χωρίς άδεια του δικαιούχου. Επί θετικής απάντησης θα ευθύνεται για παραβίαση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας ενώ επί αρνητικής απάντησης όχι.

Β. Αν ο θέτων τον υπερσύνδεσμο αποσκοπεί σε οικονομικά ωφέλη, ευλόγως αναμένεται ότι αυτός έχει προβεί στους απαραίτητους ελέγχους σχετικά με τη νομιμότητα της δημοσίευσης στην οποία οδηγεί ο υπερσύνδεσμος, έτσι ώστε να εισάγεται από το Δικαστήριο μαχητό τεκμήριο γνώσης του παρανόμου (!!!), το οποίο θα πρέπει να ανατρέψει ο εναγόμενος.

Σκέψεις

Η απόφαση GS Media είναι αποτέλεσμα της -παγιωμένης πλέον- επιλογής του Δικαστηρίου να χαρακτηρίζει το hyperlinking ως πράξη που μπορεί να συνιστά παρουσίαση του έργου στο κοινό. Η θέση αυτή, η οποία έχει επικριθεί έντονα, ως καταστροφική για τη λειτουργία του διαδικτύου  [σημ: ο Γενικός Εισαγγελέας στις προτάσεις του επί της υπόθεσης πήρε τη θέση ότι οι υπερσύνδεσμοι δεν επικοινωνούν ήδη ελεύθερα προσβάσιμα έργα], ανάγκασε το Δικαστήριο να δημιουργήσει ένα περίπλοκο σχήμα ευθύνης, σύμφωνα με το οποίο το παράνομο θα κρίνεται ανά περίπτωση και αφού ληφθούν υπόψη ο κερδοσκοπικός ή μη χαρακτήρας του hyperlinking και η γνώση της έλλειψης άδειας για την αρχική παρουσίαση. Δημιουργείται μεγάλη ανασφάλεια όταν ακόμα και ο απλός χρήστης θα μπορούσε να βρεθεί υπόλογος για έναν σύνδεσμο που έθεσε στην σελίδα του. Διευκρίνιση χρειάζεται επίσης η έννοια των οικονομικών ωφελειών. Ποιες είναι αυτές; Πρέπει να είναι άμεσες ή αρκούν και οι έμμεσες; 

Ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη είναι τέλος η θέσπιση μαχητού τεκμηρίου γνώσης. Σε πρώτο επίπεδο δημιουργείται το δογματικό ερώτημα, αν το Δικαστήριο μπορεί να εισάγει τέτοια μαχητά τεκμήρια. Σε δεύτερο επίπεδο ερευνητέα είναι η επίδραση που θα έχει ένα τέτοιο τεκμήριο ειδικά στον χώρο των online ΜΜΕ. Φαίνεται ότι η επιβάρυνση των -επαγγελματιών- online εκδοτών με την απόδειξη της μη γνώσης του παρανόμου, αποτελεί σοβαρό αντικίνητρο για τη θέση υπερσυνδέσμων, δηλαδή για τη διάδοση της πληροφορίας μέσω Internet.

UPDATE: Η πρώτη εφαρμογή της GS Media σε εθνικό επίπεδο έρχεται από τη Γερμανία. Το Πρωτοδικείο του Αμβούργου με την 310 Ο 402/16 απόφασή του έκρινε ότι η μέσω υπερσυνδέσμου παρουσίαση στο κοινό τροποποιημένης φωτογραφίας -καθ' υπέρβαση άδειας Creative Commons- είναι παράνομη και ότι η γνώση του παρανόμου τεκμαίρεται λόγω διάγνωσης σκοπού αποκόμισης οικονομικού οφέλους. Το οικονομικό όφελος δεν απαιτείται να σκοπείται άμεσα από τη θέση του υπερσυνδέσμου per se. Αρκεί η ιστοσελίδα να έχει γενικώς εμπορικό/οικονομικό σκοπό. Το τελευταίο αυτό πόρισμα δίνει απάντηση στον διατυπωθέντα ανωτέρω προβληματισμό σχετικά με τη άμεση ή έμμεση φύση των οικονομικών ωφελειών που τίθενται από την GS Media ως προϋπόθεση ενεργοποίησης του τεκμηρίου γνώσης του παρανόμου. Περισσότερες πληροφορίες για την απόφαση του Πρωτοδικείου του Αμβούργου βρίσκετε εδώ.

Γιάννος Παραμυθιώτης, Δικηγόρος LL.M. [follow: @Paramythiotis_Y]

Online παραβιάσεις δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας: Νέο όπλο στα χέρια των δικαιούχων

 Image source: https://commons.wikimedia.org

Image source: https://commons.wikimedia.org

Νέο όπλο στα χέρια των δικαιούχων δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων θέτει η διάταξη του άρθρου 69 παρ. 8 του υπο διαβούλευση νόμου για την συλλογική διαχείριση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. 

Συγκεκριμένα με την παραπάνω διάταξη εισάγεται το άρθρο 66Ε στον ν.2121/1993, που προβλέπει διοικητική διαδικασία μέσω της οποίας internet access providers, hosting providers και διαχειριστές ιστοσελίδων θα υποχρεώνονται σε πράξεις άρσης της προσβολής των πνευματικών δικαιωμάτων. Έτσι με απόφαση ειδικής προς τούτο διοικητικής επιτροπής που συστήνεται στον Οργανισμό Πνευματικής Ιδιοκτησίας , οι access providers μπορεί να υποχρεώνονται σε διακοπή της πρόσβασης σε συγκεκριμένη ιστοσελίδα που περιέχει παράνομο υλικό ενώ οι hosting providers και οι διαχειριστές μπορεί να υποχρεώνονται σε αφαίρεση του παρανόμου υλικού. Σε περίπτωση δε μη συμμόρφωσης θα επιβάλλεται πρόστιμο ύψους 500-1000 ευρώ ανά ημέρα. Η νέα διοικητική αυτή διαδικασία δεν θίγει το δικαίωμα των δικαιούχων να ζητήσουν προστασία από τα πολιτικά δικαστήρια.

Το ζήτημα της άρσης διαδικτυακών προσβολών δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας απασχολεί εδώ και αρκετό καιρό τα δικαστήρια και τη νομική θεωρία. Το ζήτημα των δικαστικών blocking orders και της νομιμότητας τους διχάζει (βλ. σχετ. εδώ και εδώ). Όσον αφορά την αφαίρεση του παράνομου υλικού, τέτοια υποχρέωση υπέχει ο hosting provider βάσει του άρθρου 14 παρ. 1β' της Οδηγίας 2000/31/ΕΚ ενώ αντίστοιχη υποχρέωση έχει νομοθετηθεί και στις ΗΠΑ με το λεγόμενο Notice and Takedown. Δεδομένου λοιπόν ότι νομικά μέσα για την καταπολέμηση της online πειρατείας παρέχονται ήδη από το ιδιωτικό δίκαιο, η πρωτοβουλία του ΥΠΠΟ για την ενίσχυση του νομικού οπλοστασίου των δικαιούχων με μια διοικητική διαδικασία μάλλον στόχο έχει τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και ταχύτητα ως προς την άρση των προσβολών, στοιχεία που λείπουν από την μέχρι τώρα πρακτική μέσω εξώδικων και δικαστικών ενεργειών. 

Η επίμαχη προς ψήφιση διάταξη έχει επί λέξει ως εξής:

"Προστίθεται άρθρο 66Εμε τίτλο «Κυρώσεις για προσβολές δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων στο διαδίκτυο» ως εξής:

1. Σε περίπτωση προσβολής δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας ή/και συγγενικών δικαιωμάτων τελούμενης στο διαδίκτυο, ο δικαιούχος δύναται να τηρήσει την περιγραφόμενη στο παρόν άρθρο διαδικασία. Η παρούσα διαδικασία δεν εφαρμόζεται κατά τελικών χρηστών για προσβολές που τελούνται δια της τηλεφόρτωσης έργων (downloading) ή δια της ρευμάτωσης δεδομένων συνεχούς ροής (streaming) ή σε περιπτώσεις ανταλλαγής αρχείων μέσω ομότιμων δικτύων (peer to peer), οι οποίες επιτρέπουν την απευθείας ανταλλαγή μεταξύ τελικών χρηστών έργων σε ψηφιακή μορφή ή σε περιπτώσεις παροχής υπηρεσιών αποθήκευσης δεδομένων με την τεχνική υπολογιστικού νέφους (cloud computing). Η παρούσα διαδικασία δεν θίγει την προβλεπoμένη από τον Κανονισμό Διαχείρισης και Εκχώρησης Ονομάτων Χώρου (Domain Names) με κατάληξη .gr της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών & Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ), όπως ισχύει.
2. Για την υλοποίηση της διαδικασίας που προβλέπεται στο παρόν άρθρο, αρμόδια είναι η Επιτροπή για τη γνωστοποίηση διαδικτυακής προσβολής δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων (εφεξής Επιτροπή), η οποία ιδρύεται με το παρόν άρθρο, έχουσα τον χαρακτήρα συλλογικού διοικητικού οργάνου. Η Επιτροπή είναι πενταμελής και συνεπικουρείται από το προσωπικό του ΟΠΙ. Η Επιτροπή αποτελείται από τον Πρόεδρο του ΟΠΙ, τον Διευθυντή του ΟΠΙ, έναν εκπρόσωπο της ΕΕΤΤ, που θα τον ορίζει ο Πρόεδρος της ΕΕΤΤ, έναν δικαστή του Αρείου Πάγου και έναν δικαστή του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής είναι ο Πρόεδρος του ΟΠΙ και χρέη γραμματέα ασκεί υπάλληλος του ΟΠΙ που διορίζεται με απόφαση του διευθυντή του ΟΠΙ. Τα μέλη της και οι ισάριθμοι αναπληρωτές τους διορίζονται από τον Υπουργό Πολιτισμού με τριετή θητεία. Οι λεπτομέρειες συγκρότησης, λειτουργίας, αρμοδιοτήτων και αμοιβής της Επιτροπής, όπως και κάθε άλλο σχετικό ζήτημα, καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού. Στην ίδια απόφαση καθορίζεται και το τέλος που καταβάλλει ο ενδιαφερόμενος υπέρ του ΟΠΙ μαζί με την αίτησή του στην Επιτροπή ως τέλος εξέτασης της υπόθεσής του. Το τέλος αυτό προκαταβάλλεται και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση έναρξης της διαδικασίας.
3. Ο δικαιούχος, του οποίου το δικαίωμα προσβάλλεται στο διαδίκτυο, υποβάλλει στην Επιτροπή αίτηση για άρση της προσβολής και παράλειψής της στο μέλλον σύμφωνα με τα κατωτέρω. Συμπληρώνει την ειδικά προδιατυπωμένη αίτηση προς την Επιτροπή (φόρμα αίτησης), η οποία διατίθεται από τον Ο.Π.Ι., και την υποβάλει εγγράφως είτε αυτοπροσώπως είτε ηλεκτρονικά με πιστοποιημένη ηλεκτρονική υπογραφή. Ταυτόχρονα ο δικαιούχος επισυνάπτει κάθε έγγραφο, το οποίο είναι πρόσφορο να αποδείξει το δικαίωμά του και ιδίως, όσα αναφέρονται ως υποχρεωτικά στην προδιατυπωμένη αίτηση.
4. Η Επιτροπή εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από τη λήψη της αίτησης αποφασίζει είτε να συνεχίσει τη διαδικασία είτε να θέσει την υπόθεση στο αρχείο.
5. Η υπόθεση τίθεται στο αρχείο με πράξη της Επιτροπής, η οποία αναφέρει τουλάχιστον έναν από τους ακόλουθους λόγους: α) μη χρήση της προδιατυπωμένης αίτησης, β) έλλειψη επαρκούς πληροφόρησης, γ) ύπαρξη εκκρεμοδικίας μεταξύ των ίδιων μερών ή έκδοση οριστικής απόφασης επί της εξεταζόμενης διαφοράς, δ) έλλειψη αρμοδιότητας, ε) έλλειψη λόγων και επαρκών αποδεικτικών στοιχείων (προδήλως αβάσιμη) και, στ) απόσυρση της καταγγελίας πριν την εξέτασή της.
6. Σε περίπτωση συνέχισης της διαδικασίας η Επιτροπή ενημερώνει εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από τη λήψη της αίτησης τούς παρόχους πρόσβασης στο διαδίκτυο, και, όπου είναι εφικτό, τον πάροχο υπηρεσίας φιλοξενίας και τους διαχειριστές ή/και τους ιδιοκτήτες των αναφερόμενων στην αίτηση ιστοσελίδων, για την έναρξη της διαδικασίας. Η γνωστοποίηση αυτή περιλαμβάνει τουλάχιστον τον ακριβή προσδιορισμό των δικαιωμάτων που υποστηρίζεται ότι προσβάλλονται, τις διατάξεις του νόμου που κατά δήλωση του δικαιούχου παραβιάζονται, περίληψη των γεγονότων και των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης των αποδεικτικών στοιχείων, το αρμόδιο πρόσωπο προς το οποίο μπορούν να υποβληθούν αντιρρήσεις, τους όρους τερματισμού της διαδικασίας και αναφορά της δυνατότητας εκούσιας συμμόρφωσης των εμπλεκομένων.
7. Ο αποδέκτης της ως άνω γνωστοποίησης μπορεί να συμμορφωθεί εκουσίως στο αίτημα του αιτούντος ή να λάβει από αυτόν τη σχετική άδεια εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία της λήψης της γνωστοποίησης. Εναλλακτικά μπορεί να υποβάλει αντιρρήσεις εντός πέντε (5) εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία της λήψης της γνωστοποίησης αποστέλλοντας ταυτόχρονα όλα τα αποδεικτικά στοιχεία, από τα οποία προκύπτει, ιδίως, ότι δεν υφίσταται προσβολή. Οι προθεσμίες αυτές παρατείνονται ως το διπλάσιο με απόφαση της Επιτροπής. Στην περίπτωση της εκούσιας συμμόρφωσης του αποδέκτη της γνωστοποίησης εκδίδεται απόφαση της Επιτροπής στην οποία αναφέρεται ρητά η οικειοθελής συμμόρφωσή του.
8. Μετά τη λήξη της προθεσμίας για υποβολή αντιρρήσεων και όπου κρίνεται απαραίτητο, η Επιτροπή αιτείται από οποιοδήποτε μέρος την προσκόμιση επιπλέον στοιχείων εντός πέντε (5) εργάσιμων ημερών.
9. Η Επιτροπή εντός πέντε (5) εργάσιμων ημερών από τη λήξη των ανωτέρω προθεσμιών εξετάζει την υπόθεση και το αργότερο εντός σαράντα (40) εργάσιμων ημερών από την υποβολή της αίτησης κοινοποιεί στους αποδέκτες της γνωστοποίησης και στον αιτούντα απόφαση με την οποία: α) είτε θέτει την υπόθεση στο αρχείο, στην περίπτωση που δεν πιθανολογείται προσβολή δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας ή/και συγγενικών δικαιωμάτων με αιτιολογημένη πράξη της, β) είτε, στην περίπτωση που αποδεικνύεται προσβολή, εκδίδει αιτιολογημένη απόφασή της, με την οποία καλεί τους αποδέκτες αυτής να συμμορφωθούν με αυτήν εντός προθεσμίας όχι μεγαλύτερης των τριών (3) εργάσιμων ημερών από την επίδοσή της προς αυτούς.
10. Η Επιτροπή με την απόφασή της καλεί τους αποδέκτες της γνωστοποίησης ή να απομακρύνουν το περιεχόμενο από την ιστοσελίδα στην οποία αυτό προσβάλλεται ή να διακόψουν την πρόσβαση σε αυτό ή τους καλεί στη λήψη οποιουδήποτε άλλου μέτρου κρίνει η Επιτροπή πρόσφορο.
11. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προς το διατακτικό της απόφασης η Επιτροπή επιβάλλει πρόστιμο ποσού 500€ έως 1000€ για κάθε ημέρα μη συμμόρφωσης. Μεταξύ των κριτηρίων που λαμβάνονται υπόψη είναι η βαρύτητα της προσβολής. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Πολιτισμού, καθορίζονται η διαδικασία επιβολής και είσπραξης του προστίμου, οι αρμόδιες υπηρεσίες είσπραξης, καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.
12. Η έναρξη της διαδικασίας ενώπιον της Επιτροπής δεν αναστέλλει ή άλλως θίγει την άσκηση αξιώσεων για την ίδια διαφορά ενώπιον της δικαιοσύνης. Ωστόσο, σε περίπτωση που υπάρξει προσφυγή από τον ίδιο αιτούντα με το αυτό αίτημα ενώπιον της δικαιοσύνης, η υπόθεση τίθεται στο αρχείο από την Επιτροπή σύμφωνα με το στοιχείο γ της παραγράφου 5. Ομοίως, η έκδοση απόφασης από την Επιτροπή δεν στερεί από τα εμπλεκόμενα μέρη το δικαίωμα να διεκδικήσουν την προστασία των έννομων συμφερόντων τους ενώπιον της δικαιοσύνης.
13. Κατά των αποφάσεων της Επιτροπής μπορεί να ασκηθεί προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών εντός τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης. Η προθεσμία για την άσκηση της προσφυγής και η άσκησή της δεν αναστέλλουν την εκτέλεση της απόφασης, εκτός, εάν μετά από αίτηση του προσφεύγοντος το δικαστήριο την αναστείλει εν όλω ή εν μέρει. Η προσφυγή εκδικάζεται μέσα σε προθεσμία δύο (2) μηνών από την κατάθεσή της και εκδίδεται απόφαση εντός τεσσάρων (4) μηνών από την εκδίκασή της. Αναβολή χωρεί μόνο για μια φορά και για σπουδαίο λόγο. Η μετ’ αναβολή συζήτηση επαναπροσδιορίζεται εντός ενός μηνός από την αρχική δικάσιμο. Κατά της απόφασης του Διοικητικού Εφετείου χωρεί αίτηση αναίρεσης ενώπιον του ΣτΕ, η οποία εκδικάζεται εντός τριών (3) μηνών από την κατάθεση της αίτησης, ενώ η σχετική απόφαση εκδίδεται εντός (4) τεσσάρων μηνών από τη συζήτηση.»"

Γιάννος Παραμυθιώτης, LL.M. [follow: @Paramythiotis_Y]

Η PRS προετοιμάζει δικαστικές ενέργειες εναντίον του Soundcloud

prs-for-music.jpg

Με email που εστάλη σήμερα σε όλα τα μέλη της η PRS ανακοίνωσε την απόφασή της να εναγάγει την μουσική υπηρεσία streaming "Soundcloud", λόγω μη καταβολής αμοιβής για την χρήση του ρεπερτορίου της. 

Η PRS είναι βρετανικός οργανισμός συλλογικής διαχείρισης δικαιωμάτων συνθετών και στιχουργών. Διαχειρίζεται το δικαίωμα δημόσιας εκτέλεσης και παρουσίασης στο κοινό. Αντίθετα με την ελληνική ΑΕΠΙ που διαχειρίζεται και το δικαίωμα αναπαραγωγής στη Βρετανία αυτό δεν ελέγχεται από την PRS αλλά από την MCPS.

Στην επιστολή προς τα μέλη της η PRS αναφέρει ότι το Soundcloud καθιστά προσβάσιμα χιλιάδες μουσικά έργα δημιουργών που είναι μέλη της, αρνούμενο ταυτόχρονα να καταβάλλει την προβλεπόμενη από το αμοιβολόγιο αμοιβή. Σύμφωνα με τον οργανισμό η απόφαση ήταν δύσκολη και ελήφθη μετά από άγονες διαπραγματεύσεις 5 ετών. Για τη ενημέρωση του κοινού σχετικά με τα δικαιώματα των δημιουργών σε σχέση με χρήσεις streaming η PRS έχει ξεκινήσει την καμπάνια StreamFair.

Η αλήθεια είναι ότι το streaming έχει αλλάξει δραματικά το τοπίο στην αγορά της μουσικής. Οι δημιουργοί και οι ερμηνευτές διαμαρτύρονται ότι δεν αμείβονται σχεδόν καθόλου για τη χρήση της μουσικής και των ηχογραφήσεων τους από τις υπηρεσίες streaming. Από την άλλη οι υπηρεσίες ισχυρίζονται ότι διανέμουν όλο και μεγαλύτερα ποσά στους δικαιούχους.   

Γιάννος Παραμυθιώτης, LL.M. [follow: @Paramythiotis_Y]

  

Online προσβολή πνευματικής ιδιοκτησίας: Σε ποια χώρα θα δικαστεί η υπόθεση; Η απόφαση Pez Hejduk του ΔικΕΕ.

 By Cédric Puisney from Brussels, Belgium (European Court of Justice - Luxembourg) [CC BY 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)], via Wikimedia Commons

By Cédric Puisney from Brussels, Belgium (European Court of Justice - Luxembourg) [CC BY 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)], via Wikimedia Commons

Έστω ότι o Χ είναι Έλληνας φωτογράφος. Μία μέρα και ενώ βρίσκεται σε επαγγελματικό ταξίδι στη Μαδρίτη, διαπιστώνει ότι σε μία ιστοσελίδα με γερμανικό top level domain [.de], την οποία διαχειρίζεται ένας Γάλλος υπήκοος με μόνιμη κατοικία στο Βέλγιο, παρουσιάζεται μια φωτογραφία δικής του δημιουργίας, χωρίς αυτός να έχει δώσει τη σχετική άδεια και χωρίς να έχει λάβει αμοιβή. Έξαλλος, απευθύνεται στο δικηγόρο του με εντολή αυτός να προχωρήσει σε άσκηση αγωγής αποζημίωσης κατά του διαχειριστή της ιστοσελίδας. Πριν προχωρήσει στη σύνταξη της αγωγής ο δικηγόρος πρέπει να απαντήσει στο εξής ερώτημα: Τα δικαστήρια ποιας χώρας έχουν διεθνή δικαιοδοσία να δικάσουν την αγωγή αποζημίωσης; Α. της Ελλάδας λόγω του ότι ο ενάγων είναι Έλληνας; Β. της Γερμανίας λόγω του ότι η ιστοσελίδα ανήκει στο γερμανικό top level domain; Γ. της Γαλλίας λόγω του ότι ο διαχειριστής της ιστοσελίδας είναι Γάλλος; Δ. του Βελγίου λόγω του ότι ο διαχειριστής έχει εκεί τη μόνιμη κατοικία του; Ε. της Ισπανίας λόγω του ότι η ιστοσελίδα με τη φωτογραφία του ενάγοντος ήταν προσβάσιμη εκεί; ΣΤ. κάποιας άλλης χώρας;    

Ένα τέτοιο ζήτημα διεθνούς δικαιοδοσίας επί αδικοπραξίας λόγω online προσβολής δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας απασχόλησε το ΔικΕΕ στην υπόθεση Pez Hejduk κατά EnergieAgentur.NRW GmbH.

1. Η υπόθεση

Η Pej Hejduk, κάτοικος Αυστρίας, είναι φωτογράφος με ειδίκευση στη φωτογράφιση αρχιτεκτονικής. Η γερμανική εταιρία EnergieAgentur πήρε την άδεια της για να χρησιμοποιήσει μία φωτογραφία της στα πλαίσια ενός συνεδρίου. Αντί όμως να περιοριστεί σε αυτή τη χρήση η EnergieAgentur "ανέβασε" τη φωτογραφία στην ιστοσελίδα της ενώ παρείχε επιπλέον στους επισκέπτες τη δυνατότητα να την αποθηκεύσουν στους υπολογιστές τους μέσω downloading. Η φωτογράφος άσκησε αγωγή αποζημίωσης λόγω προσβολής του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας στην Αυστρία. Η EnergieAgentur προέβαλε ένσταση ελλείψεως διεθνούς δικαιοδοσίας των αυστριακών δικαστηρίων. Ισχυρίστηκε ότι διεθνή δικαιοδοσία έχουν τα γερμανικά δικαστήρια εφ' όσον η εταιρία έχει την έδρα της στη Γερμανία και η ιστοσελίδα έχει γερμανικό top level domain. Επιπλέον ότι η ιστοσελίδα της δεν κατευθύνει τις δραστηριότητές της προς το αυστριακό κοινό έτσι ώστε να έχουν διεθνή δικαιοδοσία τα αυστριακά δικαστήρια. Η υπόθεση έφτασε μέχρι το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο της Αυστρίας, το οποίο απέστειλε σχετικά το εξής προδικαστικό ερώτημα στο ΔικΕΕ:

«Έχει το άρθρο 5, σημείο 3, του κανονισμού [44/2001] την έννοια ότι, στο πλαίσιο διαφοράς λόγω προσβολής δικαιωμάτων συγγενικών προς το δικαίωμα του δημιουργού η οποία φέρεται να προκλήθηκε από το γεγονός ότι μια φωτογραφία κατέστη προσβάσιμη σε ιστοσελίδα που λειτουργεί υπό τον τομέα ανωτάτου επιπέδου (Top-Level-Domain) άλλου κράτους μέλους από εκείνο στο οποίο κατοικεί ο δικαιούχος, θεμελιώνεται δικαιοδοσία μόνο

– σε εκείνο το κράτος μέλος στο οποίο έχει την έδρα του ο φερόμενος ως αυτουργός της προσβολής, καθώς και

– σε εκείνο ή σε εκείνα τα κράτη μέλη, για τα οποία προορίζεται η ιστοσελίδα σύμφωνα με το περιεχόμενό της;»

2. O κανονισμός 44/2001

Το ζήτημα της διεθνούς δικαιοδοσίας επί αστικών και εμπορικών υποθέσεων ρυθμίζεται για τα κράτη μέλη της ΕΕ από τον κανονισμό 44/2001. Στο α.2 παρ.1 ο κανονισμός ορίζει ως γενική δικαιοδοσία αυτή του κράτους μέλους, στο οποίο έχει την κατοικία του ο εναγόμενος. Παράλληλα με αυτή μπορούν να συντρέχουν άλλες δικαιοδοσίες, όπως αυτή του α.5 παρ.3, που αφορά σε περιπτώσεις αδικοπραξιών. Σύμφωνα με το άρθρο αυτό επί αδικοπραξίας δικαιοδοσία έχουν και τα δικαστήρια του τόπου, όπου συνέβη ή ενδέχεται να συμβεί το ζημιογόνο γεγονός. Αυτός μπορεί να είναι τόσο ο τόπος τέλεσης της γενεσιουργού της ζημίας πράξεως όσο και ο τόπος επέλευσης της ζημίας. Έτσι η τέλεση του ζημιογόνου γεγονότος μπορεί να επιμεριστεί σε ξεχωριστά στάδια, τα οποία δύνανται να επέλθουν σε διαφορετικούς τόπους και χρόνους. Η υλική πράξη που θα προκαλέσει τη ζημία μπορεί να είναι κατά περίπτωση απομακρυσμένη χωρικά και χρονικά από την επέλευση της ζημίας, η οποία μπορεί να λάβει χώρα σε πολλά σημεία ταυτόχρονα. Η επέλευση της ζημίας σε συγκεκριμένο κράτος μέλος είναι το “κρίσιμο σημείο συνδέσεως” των δικαστηρίων του κράτους μέλους με τη υπόθεση, τους επιτρέπει να βρίσκονται αντικειμενικά σε καλύτερη θέση για να εκτιμήσουν το κατά πόσο συντρέχουν οι προϋποθέσεις για τη θεμελίωση της ευθύνης του εναγομένου, με αποτέλεσμα να δικαιολογείται η αναγνώριση σε αυτά της διεθνούς δικαιοδοσίας για την επίλυση της διαφοράς.

3. Η επέλευση της ζημίας

Το ΔικΕΕ για να διαπιστώσει αν πράγματι επέρχεται ζημία σε συγκεκριμένο κράτος-μέλος [έτσι ώστε να αποδοθεί στα δικαστήριά του διεθνής δικαιοδοσία] έχει εφαρμόσει στο παρελθόν διαφορετικής φύσης κριτήρια σε υποθέσεις online προσβολής άυλων δικαιωμάτων. Έτσι σε περιπτώσεις προσβολής της προσωπικότητας έχει προκρίνει ότι η ζημία -στο σύνολό της- επέρχεται στο κράτος-μέλος, στο οποίο εντοπίζεται το επίκεντρο των συμφερόντων του παθόντος (βλ. απόφαση eDate Advertising), σε περιπτώσεις προσβολής βάσης δεδομένων στο κράτος-μέλος, στο κοινό του οποίου "στοχεύει" η προσβάλλουσα ιστοσελίδα (βλ. απόφαση Football Dataco) ενώ στην περίπτωση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας σε κάθε κράτος μέλος, από το οποίο υπάρχει πρόσβαση στην επίμαχη ιστοσελίδα (βλ. αποφάσεις Pinkney, επί της οποίας αναλυτικό σχόλιο του γράφοντος έχει δημοσιευθεί στα Χρονικά Ιδιωτικού Δικαίου, Δεκέμβριος 2013, σελ. 757 επ. και Hi Hotel.)

4. Η απόφαση

Με αυτή του την απόφαση και σε ό,τι αφορά online προσβολή δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας το ΔικΕΕ  προκρίνει για τρίτη φορά σε μικρό χρονικό διάστημα -και επιβεβαιώνει έτσι- το κριτήριο της πρόσβασης. Συνοψίζει το ΔικΕΕ:

"Το άρθρο 5, σημείο 3, του κανονισμού (ΕΚ) 44/2001 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, έχει την έννοια ότι, σε περίπτωση προβαλλόμενης προσβολής του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στο κράτος μέλος του δικαστηρίου ενώπιον του οποίου ασκήθηκε σχετική αγωγή, το τελευταίο έχει δικαιοδοσία, ως δικαστήριο του τόπου επελεύσεως της ζημίας, να κρίνει επί της αγωγής εφόσον ζητείται να αναγνωριστεί ευθύνη για την προσβολή των ως άνω δικαιωμάτων λόγω αναρτήσεως προστατευόμενων φωτογραφιών σε διαδικτυακό ιστότοπο προσβάσιμο στην περιφέρειά του. Το δικαστήριο αυτό είναι αρμόδιο να κρίνει μόνον επί της ζημίας που προκλήθηκε εντός του κράτους μέλους όπου έχει την έδρα του."

Εφ' όσον μία ιστοσελίδα παρουσιάζει παράνομα στο κοινό μια φωτογραφία [ή οποιοδήποτε άλλο έργο με την έννοια του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας], τότε ζημία του δικαιούχου επέρχεται σε κάθε κράτος μέλος, στο οποίο υπάρχει πρόσβαση στην εν λόγω ιστοσελίδα. Γίνεται επομένως αντιληπτό ότι σε περιπτώσεις αγωγής αποζημίωσης λόγω online προσβολής δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας ουδεμία σχέση έχει για τη διεθνή δικαιοδοσία των αστικών δικαστηρίων η ιθαγένεια ή ο τόπος εγκατάστασης του προσβολέα, το top level domain, το που βρίσκονται οι servers που φιλοξενούν την ιστοσελίδα ή το αν η ιστοσελίδα επιδιώκει να στοχεύσει το κοινό συγκεκριμένου κράτους. Αρκεί η διαπίστωση της δυνατότητας πρόσβασης στην ιστοσελίδα από συγκεκριμένο κράτος-μέλος.

Το δικαστήριο όμως μπορεί να επιδικάσει αποζημίωση μόνο ως προς τη ζημία που υπέστη ο δικαιούχος στο έδαφος του συγκεκριμένου κράτους μέλους, στο οποίο το Δικαστήριο έχει την έδρα του και όχι για την τυχόν συνολική του ζημία. Η ζημία κατακερματίζεται με αυτόν τον τρόπο και χωρίζεται σε τόσα κομμάτια όσα και τα κράτη από τα οποία υπήρχε πρόσβαση στην ιστοσελίδα. [Σημ: στην πιο πάνω αναφερόμενη απόφαση eDate Advertising το ΔικΕΕ δέχτηκε διαζευκτικά με το κριτήριο του επίκεντρου συμφερόντων και το κριτήριο της πρόσβασης, εφ' όσον ζητείται η ανόρθωση μόνο αυτής της ζημιάς που προκλήθηκε στο συγκεκριμένο κράτος-μέλος, στο έδαφος του οποίου έχει την έδρα του το δικαστήριο.] 

5. Κριτική αποτίμηση

Η υιοθέτηση του κριτηρίου της πρόσβασης για τον προσδιορισμό του τόπου επέλευσης της ζημίας που οδηγεί σε απονομή διεθνούς δικαιοδοσίας διευκολύνει το δίχως άλλο τους δικαιούχους στην επιδίωξη αποζημίωσης λόγω προσβολής δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Η πρόσβαση αποδεικνύεται ευκολότερα σε σχέση με τη στόχευση συγκεκριμένου κοινού κράτους-μέλους ή την ύπαρξη του επίκεντρου των συμφερόντων σε αυτό. Οι δικαιούχοι έχουν επίσης ευχέρεια να επιλέξουν, δεδομένης της διασυνοριακότητας του internet, το δικαστήριο αυτού του κράτους μέλους, στο οποίο συγκεντρώνονται σε μεγαλύτερο βαθμό τα συμφέροντά τους, στο οποίο έχουν υποστεί τη μεγαλύτερη ζημία ή στο οποίο, λόγω του ουσιαστικού δικαίου, δικαιούνται τη μεγαλύτερη αποζημίωση κοκ. Από την άλλη μία τέτοια λύση μπορεί να οδηγήσει σε forum shopping. Ο δε εδαφικός κατακερματισμός της ζημίας δημιουργεί το πρόβλημα της ουσιαστικής αδυναμίας να διεκδικηθεί αποζημίωση για το σύνολο της ζημίας, αφού θα πρέπει να ασκηθούν τόσες αγωγές, όσα και τα ευρωπαϊκά κράτη στα οποία υπήρχε πρόσβαση στην προσβάλλουσα ιστοσελίδα. Δυσχερής θα είναι επίσης ο υπολογισμός της αποζημίωσης για τη ζημία που επήλθε μόνο σε συγκεκριμένο κράτος. Σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο πάντως η αποζημίωση δεν μπορεί να είναι κατώτερη από το διπλάσιο της αμοιβής που συνήθως ή κατά νόμο καταβάλλεται για το είδος της εκμετάλλευσης που έκανε χωρίς την άδεια ο υπόχρεος [α. 65 παρ. 2 ν.2121/1993]. Έτσι, αν υποτεθεί ότι διεθνή δικαιοδοσία έχουν τα ελληνικά δικαστήρια, θα πρέπει να διαπιστωθεί, τι αντίτιμο θα οφειλόταν για την περιορισμένη εδαφικώς στην Ελλάδα χρήση του έργου. Τέλος υπάρχει ο κίνδυνος έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων από δικαστήρια διαφορετικών κρατών μελών, την αποτροπή του οποίου στοχεύει ο Κανονισμός. Ο Γενικός Εισαγγελέας, Pedro Cruz Villalon, στην πρότασή του, είχε διαφωνήσει ρητώς με την υιοθέτηση του κριτηρίου της πρόσβασης. Αντ' αυτού πρότεινε την απονομή διεθνούς δικαιοδοσίας στα δικαστήρια του κράτους-μέλους που συνέβη το ζημιογόνο γεγονός [εν προκειμένω στα γερμανικά δικαστήρια], τα οποία θα μπορούν να επιδικάσουν αποζημίωση για το σύνολο της προκληθείσας ζημίας και όχι μόνο γι' αυτό της το τμήμα, το οποίο επήλθε στο έδαφος του κράτους-μέλους της έδρας τους. Το ΔικΕΕ δεν ακολούθησε την πρότασή του.

Γιάννος Παραμυθιώτης, LL.M. [follow: @Paramythiotis_Y]

Πρέπει οι πάροχοι Internet να μπλοκάρουν πειρατικά sites? Νέα απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών

Η υποχρέωση των παρόχων internet για λήψη τεχνικών μέτρων, τα οποία θα καθιστούν ανέφικτη την πρόσβαση χρηστών του internet σε ιστοσελίδες με πειρατικό περιεχόμενο (blocking orders), είναι ένα από τα πλέον επίκαιρα και αμφιλεγόμενα ζητήματα στο χώρο της πνευματικής ιδιοκτησίας. Οι δικαιούχοι προστατευόμενων έργων παγκοσμίως προσπαθούν να απαγορεύσουν την πρόσβαση σε ιστοσελίδες από τις οποίες γίνεται παράνομη διάδοση των έργων τους, κάνοντας χρήση των εργαλείων που προσφέρει κάθε έννομη τάξη. Ο ελληνικός νόμος 2121/1993 στο άρθρο 64Α [αποτέλεσμα της ενσωμάτωσης του άρθρου 8 παρ. 3 της οδηγίας Infosoc στην ελληνική έννομη τάξη] δίνει τη δυνατότητα στους δικαιούχους να ζητήσουν τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων κατά των διαμεσολαβητών, οι υπηρεσίες των οποίων χρησιμοποιούνται από τρίτο για την προσβολή του δικαιώματος του δημιουργού ή συγγενικού δικαιώματος.

Στα πλαίσια αυτά 5 οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης δικαιωμάτων δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων (Grammo, Αθηνά, ΟΣΔΕΛ, ΑΕΠΙ και ΕΠΟΕ) με αιτήσεις τους στο δικαστήριο ζήτησαν να υποχρεωθούν οι καθ'ων πάροχοι internet να απαγορεύουν την πρόσβαση σε συγκεκριμένες ιστοσελίδες με την αιτιολογία ότι αυτές προβαίνουν σε παράνομη διάθεση στο κοινό προστατευόμενων από αυτούς έργων. Το δικαστήριο προχώρησε σε συνεκδίκαση των αιτήσεων λόγω συνάφειας ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι στη δίκη άσκησε πρόσθετη παρέμβαση υπέρ των ΟΣΔ και ο Οργανισμός Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Η με αριθμό 13478/2014 απόφαση εκδόθηκε προ ολίγων ημερών, είναι διαθέσιμη (ακαθαρόγραφη) στην ιστοσελίδα void.gr και παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. 

Στις 49 σελίδες της η απόφαση ασχολείται αναλυτικά με τα ζητήματα που προκύπτουν από τη χρήση και διάδοση έργων στο διαδίκτυο, εξηγεί ποια είναι η νομική θέση και η ευθύνη των παρόχων internet, εξειδικεύει τις τεχνικές διαδικασίες μετάδοσης δεδομένων στο internet και αναλύει τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να προσβάλλονται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στο online περιβάλλον. Καταλήγει δε σε απόρριψη των αιτήσεων κάνοντας στάθμιση ανάμεσα στα συμφέροντα των δικαιούχων και στα συμφέροντα των παρόχων internet αλλά και των χρηστών επί τη βάσει των ατομικών ελευθεριών και της συνταγματικά προβλεπόμενης αρχής της αναλογικότητας. Τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της απόφασης είναι τα ακόλουθα:

1. Αναλύεται διεξοδικά γιατί από το συνδυασμό των των διατάξεων των ν.2121/1993, ΠΔ 131/2003, ν. 3471/2006, ΠΔ 42/2005 και ν. 2225/1994 δεν είναι δυνατή η αίτηση και λήψη των στοιχείων σύνδεσης ενός χρήστη στο διαδίκτυο από την εταιρία που του παρέχει σύνδεση (βλ. σχετικά εδώ). Πώς δηλαδή η νομοθεσία περί προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και περί απορρήτου των επικοινωνιών απενεργοποιεί το δικαίωμα των δικαιούχων να πληροφορούνται την ταυτότητα των προσώπων που πιθανόν προσβάλλουν τα δικαιώματά τους στο online περιβάλλον. 

2. Γίνεται νομική αξιολόγηση των εννοιών hyperlinking, framing και browsing χωρίς όμως να αναφέρονται και να λαμβάνονται υπόψη οι αποφάσεις του ΔικΕΕ Svensson, Bestwater (βλ. αναλ. εδώ) και Meltwater, οι οποίες αφορούν κατ΄ αντιστοιχία στα θέματα αυτά. Και ενώ στην περίπτωση του browsing η άποψη του δικαστηρίου δεν απέχει από αυτή του ΔικΕΕ [το browsing συνεπάγεται προσωρινή, επιτρεπόμενη σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 1 της οδηγίας Infosoc, αναπαραγωγή] στο θέμα του hyperlinking και του framing υιοθετεί μία άποψη [είναι πράξεις αδιάφορες ως προς το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας-δεν συνεπάγονται ούτε αναπαραγωγή ούτε παρουσίαση στο κοινό], η οποία παρά την ορθότητά της, δεν ακολουθήθηκε από το ΔικΕΕ [σύμφωνα με το οποίο οι πράξεις αυτές συνεπάγονται παρουσίαση του έργου στο κοινό, παραβιάζουν όμως τα δικαιώματα του δημιουργού μόνο όταν το κοινό αυτό είναι "νέο", όταν δηλαδή δεν είχε ληφθεί υπόψη από τον δικαιούχο κατά την αρχική παρουσίαση του έργου στο κοινό]. Σημειωτέον ότι και οι τρεις αυτές αποφάσεις έχουν δημοσιευθεί από το ΔικΕΕ σε χρόνο αρκετά προγενέστερο της έκδοσης της απόφασης.   

3. Το αίτημα μπλοκαρίσματος των ιστοσελίδων απορρίπτεται ως αντιβαίνον "στην αρχή της αναλογικότητας και στο απαραβίαστο (α) της ελευθερίας της πληροφόρησης (άρθρο 5 α παρ. 1 Σ), (β) του δικαιώματος συμμετοχής στην κοινωνία της πληροφορίας (άρθρο 5 α παρ. 2 Σ), ως αναγκαίας προϋπόθεσης για την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων στην κοινωνική, πολιτική, και οικονομική ζωή καθώς και για την με ουσιαστικό τρόπο ενάσκηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους, (γ) του δικαιώματος προστασίας από τη συλλογή, επεξεργασία και χρήση των προσωπικών δεδομένων (άρθρο 9 α Σ), (δ) του απορρήτου της ελεύθερης ανταπόκρισης και επικοινωνίας (άρθρο 19 Σ)". Το περιεχόμενο των αρχών και ελευθεριών αυτών, το οποίο μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο διδακτορικών διατριβών, είναι προφανές ότι δεν μπορεί να αναλυθεί με το παρόν. Αρκετά συνοπτικά και σε συνδυασμό με τα γενικώς αναφερόμενα στο σκεπτικό της απόφασης:

Το βασικό επιχείρημα του δικαστηρίου είναι ότι με την εφαρμογή του αιτούμενου μέτρου (blocking) αποκλείεται η πρόσβαση σε ιστοσελίδες ή υπηρεσίες, οι οποίες μπορεί να περιέχουν ή να διανέμουν πειρατικό περιεχόμενο αλλά όχι μόνο τέτοιο. Ειδικότερα ότι μπορεί μέσω αυτών να παρέχεται πρόσβαση σε ελεύθερες πληροφορίες ή να διαμοιράζονται αρχεία, χωρίς να παραβιάζονται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, είτε γιατί αυτά δεν περιλαμβάνουν έργα με τη νομική έννοια του όρου είτε γιατί η χρονική διάρκεια προστασίας τους έχει λήξει είτε γιατί ο διαμοιρασμός τους είναι νόμιμος (πχ με άδεια creative commons). Ο αποκλεισμός αυτός συνιστά σύμφωνα με το δικαστήριο περιορισμό του δικαιώματος στην ελευθερία της πληροφόρησης και στη συμμετοχή στην κοινωνία της πληροφορίας, περιορισμός που δεν δικαιολογείται από την ύπαρξη δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και δεν υπακούει στην αρχή της αναλογικότητας. Λέει η απόφαση στη σελ. 22: "Τεχνολογικές παρεμβάσεις στην κοινωνία της πληροφορίας με τις οποίες πάροχοι πρόσβασης διακόπτουν ή υποβαθμίζουν σημαντικά την παροχή υπηρεσιών μέσω των δικτύων τους, οι οποίες παρεμβάσεις μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε διακοπή πρόσβασης σε υπηρεσίες (πχ p2p) ή σε περιεχόμενο (πχ ιστοσελίδες ή συνολικά ιστότοπους) [...] θα πρέπει να κρίνονται συλλήβδην ασύμβατες με την ελληνική έννομη τάξη [...]". Συνεχίζει "Διάφορη είναι η νομική αξιολόγηση των περιπτώσεων που επί τη βάσει της δικαστικής απόφασης πάροχοι [...] υποχρεώνονται να διακόψουν την πρόσβαση σε ειδικά ορισμένο δικτυακό περιεχόμενο [...]. Τέτοιες περιπτώσεις αφορούν τη διακοπή πρόσβασης σε συγκεκριμένες ιστοσελίδες ορισμένου ιστοτόπου". Και καταλήγει "Είναι όμως αμφιλεγόμενη η αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας δικαστικής προστασίας [...] δεδομένου ότι οι ιστοσελίδες στις οποίες τυχόν διακόπτεται με τέτοιο τρόπο η πρόσβαση μπορούν άμεσα να αντιγράφονται και να μεταφέρονται αλλού". 

Είναι προφανές ότι το δικαστήριο απορρίπτει στην ουσία συνολικά το δικαστικό μέσο του blocking order. Αυτό μπορεί να είναι νόμιμο μόνο κατ΄ εξαίρεση, σε κάθε περίπτωση όμως θα είναι αναποτελεσματικό (κάνει άραγε το δικαστήριο και σε αυτό το σημείο έμμεση νύξη στην αρχή της αναλογικότητας;)

4. Εντυπωσιάζει το γεγονός ότι το δικαστήριο, ενώ βασίζει την απόρριψη του αιτήματος στην στάθμιση θεμελιωδών δικαιωμάτων, ακολουθώντας επί της ουσίας την απόφαση Sabam του ΔικΕΕ, παραλείπει να αναφέρει την απόφαση Telekabel του ΔικΕΕ, η οποία δημοσιεύθηκε στις 24 Μαρτίου 2014, και η οποία αφορά το ίδιο θέμα, υπό ποιες προϋποθέσεις δηλαδή αντιτίθεται σε αναγνωρισμένα από το ενωσιακό δίκαιο θεμελιώδη δικαιώματα δικαστική διάταξη με την οποία πάροχος internet υποχρεώνεται να αποκλείσει την πρόσβαση σε ιστότοπο. 

Σημειώνεται ότι η απόφαση είναι contra στην 4658/2012 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε μετά από αίτηση ΟΣΔ και διέταξε τον αποκλεισμό 2 ιστοσελίδων. Στην συγκεκριμένη απόφαση γίνεται εκτενής αναφορά στους λόγους για τους οποίους, κατά την κρίση του δικαστηρίου, η λήψη του συγκεκριμένου μέτρου δεν παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας.

Γιάννος Παραμυθιώτης, LL.M. [follow: @Paramythiotis_Y]

Αποσύρθηκε η τροπολογία για την άρση απορρήτου σε κακουργηματικές προσβολές πνευματικής ιδιοκτησίας

Δεν ψηφίστηκε τελικά η τροπολογία με την οποία δινόταν η δυνατότητα στο δικαστή να διατάξει την αποκάλυψη της ταυτότητας του χρήστη του διαδικτύου στον οποίο έχει αποδοθεί μία συγκεκριμένη διεύθυνση IP, από την οποία προήλθαν οι πράξεις που προσβάλλουν δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και έχουν κακουργηματικό χαρακτήρα. Η τροπολογία σκοπό είχε να εμπλουτίσει το άρθρο 4 ν.2225/1994 περί άρσης απορρήτου επικοινωνιών για διακρίβωση εγκλημάτων, στο οποίο δεν αναφέρονται τα εγκλήματα του ν.2121/1993. Η διάταξη δεν θα αφορούσε τους απλούς χρήστες που "κατεβάζουν" ή διαμοιράζονται αρχεία για ιδιωτική χρήση και χωρίς σκοπό αποκόμισης κέρδους καθώς οι πράξεις αυτές δεν έχουν κακουργηματικό χαρακτήρα σύμφωνα με το ν.2121/1993.

Μετά από αντιδράσεις της αντιπολίτευσης αλλά και κάποιων κυβερνητικών βουλευτών ο υπουργός Πολιτισμού απέσυρε την διάταξη.

Γιάννος Παραμυθιώτης, LL.M. [follow: @Paramythiotis_Y]

Πηγή: Ναυτεμπορική

ΔικΕΕ C-348/13 Bestwater: Νόμιμη(?) η ενσωμάτωση βίντεο από το youtube (framing)

 

Η εταιρία Bestwater, που εμπορεύεται φίλτρα νερού, είναι δικαιούχος των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί ενός βίντεο διάρκειας 2:08 με τίτλο "Die Realität". Στο βίντεο παρουσιάζονται οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν για την υγεία από την μόλυνση του νερού.

Στην αγωγή που άσκησε κατά δύο προσώπων η Bestwater ισχυρίζεται ότι οι εναγόμενοι είχαν, χωρίς την προηγούμενη άδειά της, ενσωματώσει με την τεχνική του "framing" στις ιστοσελίδες τους το video, το οποίο ήταν δημοσιευμένο στο youtube, και ότι η πράξη αυτή παραβιάζει το δικαίωμά παρουσίασης του έργου στο κοινό. 

Η υπόθεση Bestwater έφτασε μέχρι το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο της Γερμανίας (BGH). To BGH απέστειλε προδικαστικό ερώτημα στο ΔικΕΕ, το οποίο κλήθηκε να απαντήσει, αν η μέσω framing και χωρίς την άδεια του δικαιούχου ενσωμάτωση video που περιέχει προστατευόμενο περιεχόμενο, παραβιάζει το δικαίωμά του πνευματικής ιδιοκτησίας και πιο συγκεκριμένα το δικαίωμα παρουσίασης στο κοινό, όπως αυτό προβλέπεται στο άρθρο 3 της οδηγίας 29/2001.

Το δικαίωμα αυτό παρέχει στους δικαιούχους την εξουσία να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν “την παρουσίαση στο κοινό των έργων τους, ενσυρμάτως ή ασυρμάτως ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, καθώς και να καθιστούν προσιτά τα έργα τους στο κοινό κατά τρόπο ώστε οποιοσδήποτε να έχει πρόσβαση στα έργα αυτά, όπου και όταν επιλέγει ο ίδιος”. Η χρήση των φράσεων “παρουσίαση” και “με οποιοδήποτε τρόπο” καταδεικνύει τη βούληση του νομοθέτη να προσδώσει στη διάταξη ένα κατά το δυνατόν ευρύτερο πεδίο εφαρμογής. Η επιπλέον, πέραν της παρουσίασης, εξειδίκευση της εξουσίας του δημιουργού να  απαγορεύει την πρόσβαση στα έργα του κατά τη βούληση οποιουδήποτε τρίτου, στοχεύει ειδικότερα στην κάλυψη των πράξεων στο internet, στο οποίο κατά κανόνα ο χρήστης εκκινεί αυτοβούλως τη διαδικασία πρόσβασης στο έργο. Η οποιαδήποτε πράξη εκμετάλλευσης προστατευόμενων έργων στο διαδίκτυο θα μπορούσε λόγω της ευρύτατης αυτής διατύπωσης να συνιστά πράξη που παραβιάζει το δικαίωμα παρουσίασης στο κοινό.

Ο όρος framing χρησιμοποιείται για να αποδώσει τη διαδικασία σύμφωνα με την οποία σε ένα πλαίσιο (frame) ιστοσελίδας εμφανίζεται περιεχόμενο άλλης ιστοσελίδας, στην οποία οδηγεί υπερσύνδεσμος, ενώ το εκτός πλαισίου τμήμα της ιστοσελίδας παραμένει αμετάβλητο. Έτσι το video clip των υπέροχων Iron & Wine που εμφανίζεται ακριβώς από κάτω έχει ενσωματωθεί σε αυτό το blog με την τεχνική του framing, αντλώντας δηλαδή το περιεχόμενο του μέσω υπερσυνδέσμου από άλλη ιστοσελίδα (youtube.com)

 

Το ΔικΕΕ για να απαντήσει στο ερώτημα παρέπεμψε στην απόφαση Svensson, η οποία δημοσιεύθηκε στο χρονικό διάστημα μετά την υποβολή του προδικαστικού ερωτήματος για την υπόθεση Bestwater (αναλυτικός σχολιασμός της απόφασης Svensson από τον γράφοντα δημοσιεύθηκε στα Χρονικά Ιδιωτικού Δικαίου, Φεβρουάριος 2014, σελ. 135 επ). Σύμφωνα με την απόφαση Svensson, στην οποία γίνεται σαφής αναφορά και στο framing,  δεν συνιστά πράξη παρουσίασης στο κοινό το hyperlinking ή το framing προστατευόμενου περιεχομένου, αρκεί το περιεχόμενο αυτό να ήταν ήδη ελεύθερα προσβάσιμο, υπό την έννοια ότι με την ενέργεια του τρίτου δεν αποκτά πρόσβαση σε αυτό "νέο" κοινό. Νέο είναι το κοινό, το οποίο δεν ελήφθη υπόψη από τους δικαιούχους, όταν επέτρεψαν την αρχική παρουσίαση στο κοινό (βλ. αποφάσεις SGAEΟργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Δημιουργών Θεατρικών και Οπτικοακουστικών Έργων, ITV Broadcasting).  Έτσι, αν το έργο έχει ήδη παρουσιαστεί στο κοινό από τον δικαιούχο του, πρέπει να διερευνηθεί, το κατά πόσο ο δικαιούχος είχε υπολογίσει ότι πρόσβαση σε αυτό θα αποκτήσει ο οποιοσδήποτε ή αν βούλησή του ήταν να περιορίσει την πρόσβαση σε συγκεκριμένο κοινό, αποκλείοντας έτσι οποιονδήποτε άλλο. Με τον τρόπο αυτό το Δικαστήριο αναζητεί επί της ουσίας τα πραγματικά αυτά περιστατικά, που καταδεικνύουν τη συναίνεση του δικαιούχου στην περαιτέρω παρουσίαση του έργου του, η οποία παρουσίαση, λόγω αυτής της -σιωπηρής- συναίνεσης, μπορεί να λάβει χώρα χωρίς την άδεια του δικαιούχου.

Αυτό λοιπόν που με ασφάλεια προκύπτει από την απόφαση Bestwater σε συνδυασμό με την απόφαση Svensson είναι ότι η ενσωμάτωση σε ιστοσελίδα video με προστατευόμενο περιεχόμενο είναι κατ' αρχήν νόμιμη, εφ' όσον το video είναι ήδη ανεβασμένο στο διαδίκτυο με τρόπο που το καθιστά προσβάσιμο σε όλους, όπως είναι ένα video στο youtube. Δεν διευκρινίζεται όμως αν τα παραπάνω ισχύουν μόνο στην περίπτωση που η αρχική διάθεση (εν προκειμένω το upload στο youtube) έγινε από το δικαιούχο ή και στην περίπτωση που έγινε από τρίτο χωρίς την άδεια του δικαιούχου. Από τη διάκριση σε "νέο" και μη κοινό προκύπτει το πρώτο. Αυτό δεδομένου ότι η παρανομία αίρεται λόγω της βούλησης του δικαιούχου να καταστήσει το έργο προσιτό σε αόριστο αριθμό προσώπων, χωρίς να αποκλείσει κάποιους. Η παρουσίαση του video μέσω framing, όταν το upload έγινε από τρίτο, θα γίνεται πάντα σε “νέο” κοινό και θα παραβιάζει το α. 3 της οδηγίας, αφού εξ ορισμού και λόγω του γεγονότος ότι η πρώτη παρουσίαση έγινε από πρόσωπο διαφορετικό του δικαιούχου, ο δικαιούχος δεν είχε λάβει υπόψη του, δεν είχε δηλαδή συναινέσει, να παρουσιαστεί το έργο του με αυτόν τον τρόπο σε κανέναν απολύτως χρήστη του internet. Αν όμως η ερμηνεία αυτή της απόφασης είναι ορθή, η ανασφάλεια δικαίου παραμένει. Ο χρήστης του internet που ενσωματώνει στην ιστοσελίδα του ένα video από το youtube θα πρέπει να είναι σίγουρος ότι αυτό έχει "ανέβει" από τον δικαιούχο των πνευματικών δικαιωμάτων που απορρέουν από αυτό.

Γιάννος Παραμυθιώτης, LL.M. [follow: @Paramythiotis_Y]    

 

 

 

Sony Pictures: Hacking κατά πειρατείας

Λίγες μόνο μέρες μετά την επίθεση hacking που δέχθηκε η Sony Pictures και η οποία οδήγησε στη δημοσιοποίηση από τους hackers ευαίσθητων εταιρικών μυστικών και στη διαρροή ακυκλοφόρητων ταινιών της, η εταιρία, σύμφωνα με δημοσίευμα της ιστοσελίδας recode.net αποφάσισε να χρησιμοποιήσει τεχνικές και μεθόδους κυβερνοεπίθεσης που χρησιμοποιούνται ευρέως από hackers για να αποτρέψει την περαιτέρω διάδοση των ταινιών και τη συνακόλουθη προσβολή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας που απορρέουν από αυτές.

Οι πληροφορίες που έχει στη διάθεσή του το recode.net αναφέρουν ότι η Sony προσπαθεί να σταματήσει το downloading των ταινιών της με επιθέσεις τύπου "Denial of Service". Τέτοιες επιθέσεις έχουν σαν αποτέλεσμα την υπερφόρτωση του server της υπό επίθεση ιστοσελίδας με αποτέλεσμα τελικά η ιστοσελίδα να καθίσταται μη προσβάσιμη. Η επίθεση εκτελείται συνήθως από botnet, δηλαδή από δίκτυο υπολογιστών προσβεβλημένων με κακόβουλο λογισμικό, έτσι ώστε οι υπολογιστές να ελέγχονται εξ αποστάσεως από τον προσβολέα χωρίς να το γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες τους. Οι υπολογιστές αποστέλλουν ταυτόχρονα στο server μεγάλο αριθμό αιτημάτων επικοινωνίας. Ο server δεν μπορεί να διαχειριστεί τον όγκο των αιτημάτων, το απόθεμα συνδεσιμότητάς του εξαντλείται και εξ αυτού του λόγου καθίσταται πολύ δυσχερές ή και αδύνατο να αποκτήσει κάποιος πρόσβαση στην ιστοσελίδα που αυτός φιλοξενεί.

 By Tom-b (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0) or GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html)], via Wikimedia Commons

By Tom-b (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0) or GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html)], via Wikimedia Commons

Είναι σαφές ότι η Sony με την ενέργειά της αυτή επικεντρώνει την προσπάθειά της να περιορίσει τη ζημία της από την διαρροή των ταινιών της σε πρακτικές ενέργειες, οι οποίες ομοιάζουν με αυτές των προσβολέων των δικαιωμάτων της. Είναι επίσης σαφές ότι αυτό συμβαίνει γιατί δεν έχουν αναπτυχθεί οι μηχανισμοί άμεσης καταπολέμησης τέτοιων ενεργειών προσβολής δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας μέσω internet, παρά το γεγονός ότι σε επίπεδο ουσιαστικού δικαίου τα δικαιώματα των δικαιούχων αναγνωρίζονται.  

Ανεξάρτητα όμως από τον τρόπο αντίδρασης, αναρωτιέται κανείς πόσες ιστοσελίδες θα πρέπει να "ρίξει" ο δικαιούχος, χρησιμοποιώντας οποιοδήποτε μέσο, νομικό ή μη, μέχρι να παύσει τελικά η παράνομη διακίνηση των έργων του, δεδομένου ότι η επαναφόρτωση αυτών σε άλλη ιστοσελίδα, με άλλο domain name και φιλοξενούμενη σε άλλο server είναι μία διαδικασία μάλλον εύκολη για τους προσβολείς των δικαιωμάτων.

Σημείωση: Για την ποινική αντιμετώπιση των ενεργειών hacking που μεταξύ άλλων έχουν σαν αποτέλεσμα υποκλοπή δεδομένων και επιθέσεις τύπου "Denial of Service" έχει ψηφιστεί η Οδηγία 2013/40/ΕΕ, για την οποία η προθεσμία ενσωμάτωσης στην εσωτερική έννομη τάξη των κρατών - μελών εκπνέει στις 4 Σεπτεμβρίου 2015.

Γιάννος Παραμυθιώτης, LL.M. [follow: @Paramythiotis_Y]