Προσπάθειες να καταχωρισθεί το "Je suis Charlie" ως εμπορικό σήμα

Δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο ορισμένοι να δράττονται κάθε ευκαιρίας για επιδίωξη οικονομικού οφέλους, ακόμα και ενός θλιβερού γεγονότος. Μήπως όμως  η προσπάθεια μονοπώλησης της γνωστής πλέον φράσης JE SUIS CHARLIE μέσω κατάθεσης εμπορικού σήματος υπερβαίνει κάθε όριο;

Τα πρόσφατα δυσάρεστα γεγονότα στη Γαλλία και το σατυρικό περιοδικό Charlie Hebdo  είναι λίγο πολύ γνωστά. Το σλόγκαν συμπαράστασης “είμαι Charlie (je suis Charlie)”  σχεδιάστηκε από τον καλλιτέχνη και μουσικό δημοσιογράφο Joachim Roncin ο οποίος παρεμπιπτόντως δεν έχει σχέση με το περιοδικό «Charlie Hebdo». Στη συνέχεια αυτό υιοθετήθηκε από το ίδιο το περιοδικό αλλά και από εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, ως μήνυμα συμπαράστασης στους νεκρούς και αντίστασης στην τρομοκρατία.

Τις τελευταίες ημέρες έγιναν καταθέσεις εμπορικών σημάτων JE SUIS CHARLIE σε διάφορες χώρες μεταξύ των οποίων η Γαλλία, οι Benelux και οι ΗΠΑ, από πρόσωπα που προφανώς επιδιώκουν την εμπορική εκμετάλλευση του εν λόγω σλόγκαν προς όφελος τους. Ο Τύπος και ορισμένα νομικά blog έσπευσαν, δικαίως, να αποδοκιμάσουν τη συμπεριφορά αυτή, ενώ ορισμένα γραφεία σημάτων εξέδωσαν ανακοίνωση ότι δεν πρόκειται να κάνουν δεκτά σήματα με τη φράση JE SUIS CHARLIE.

Οι αιτήσεις καταχώρισης του Je suis Charlie ως σήματος σε Benelux και ΗΠΑ, όπως εμφανίζονται στην online βάση δεδομένων TMview.

Οι αιτήσεις καταχώρισης του Je suis Charlie ως σήματος σε Benelux και ΗΠΑ, όπως εμφανίζονται στην online βάση δεδομένων TMview.

Νομικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι λόγοι στους οποίους θα βασίζεται μία πιθανή απόρριψη των σημάτων αυτών. Η νομοθεσία στην Ελλάδα αλλά και σε πολλές χώρες παγκοσμίως προβλέπει απόρριψη σημάτων που δεν έχουν διακριτικότητα, έχουν καταστεί συνήθη στις συναλλαγές, αντίκεινται στη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη ή έχουν κατατεθεί κακόπιστα. Θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι η κατάθεση του JE SUIS CHARLIE εμπίπτει σε παραπάνω από μία των ανωτέρω περιπτώσεων. Βέβαια υπάρχει και η (μικρή) περίπτωση η εν λόγω κατάθεση να διαφύγει της προσοχής ενός εθνικού γραφείου και να καταχωρισθεί το σήμα. Συνεπώς μήπως υπάρχει ο κίνδυνος ορισμένα σήματα JE SUIS CHARLIE να καταχωρηθούν και να δώσουν στον δικαιούχο τους το δικαίωμα να μονοπωλήσει το σλόγκαν επιθέτοντας το για παράδειγμα σε μπλούζες και αφίσες και να απαγορεύσει σε τρίτους να το χρησιμοποιούν με αντίστοιχο τρόπο;

Κατά την άποψη του γράφοντος ουσιαστικό πρόβλημα δεν θα δημιουργηθεί σε κανέναν που θέλει να χρησιμοποιήσει το εν λόγω σλόγκαν ως ένδειξη συμπαράστασης. Οι πιθανότητες να καταχωρηθούν τα παραπάνω σήματα είναι ελάχιστες. Ακόμα και να συμβεί αυτό σε περίπτωση δικαστικής διαμάχης αυτά θα είναι αδύναμα καθώς οι λόγοι της παράνομης καταχώρισης τους είναι προφανείς. 

Αριστείδης Παπαθανασίου, δικηγόρος LL.M.