Γενικός Εισαγγελέας ΔικΕΕ: Παράνομη η πώληση συσκευών media player με προεγκατεστημένο software που περιέχει μη αδειοδοτημένα hyperlinks προς προστατευόμενο περιεχόμενο

Δημοσιεύθηκε σήμερα η γνώμη του Γενικού Εισαγγελέα του ΔικΕΕ για την υπόθεση «Filmspeler» [C-527/15], που αφορά την αντιδικία ανάμεσα στον ολλανδικό οργανισμό κατά της πειρατείας «Stichting Brein» και τον Frederik Wullems. Ο Wullems πωλεί συσκευές που συνδέονται με την τηλεόραση και περιέχουν λογισμικό με υπερσυνδέσμους που οδηγούν σε ιστοσελίδες, απ’ όπου ο χρήστης μπορεί να παρακολουθήσει ταινίες, τηλεοπτικές σειρές, αθλητικούς αγώνες κλπ χωρίς να καταβάλει αντίτιμο. Κάποιες από αυτές τις ιστοσελίδες παρουσιάζουν το προστατευόμενο περιεχόμενο χωρίς την άδεια των δικαιούχων. Ο οργανισμός Stichting Brein ισχυρίζεται με την αγωγή του ότι η πώληση των συσκευών Filmspeler συνιστά παράνομη πράξη παρουσίασης στο κοινό υπό την έννοια του άρθρου 3 παρ. 1 της Οδηγίας Infosoc, αφού ο Wullems δεν έχει την άδεια των δικαιούχων για την θέση των υπερσυνδέσμων στις συσκευές που πωλεί.

Θυμίζουμε εδώ ότι το ζήτημα της νομιμότητας των υπερσυνδέσμων που οδηγούν σε ιστοσελίδες με προστατευόμενο από το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας περιεχόμενο έχει απασχολήσει τα τελευταία έτη το ΔικΕΕ [αποφάσεις Svennson, Bestwater, GS Media]. Εντελώς συνοπτικά η νομολογία έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα ως εξής:

Η θέση υπερσυνδέσμου που οδηγεί σε προστατευόμενο περιεχόμενο είναι πράξη παρουσίασης στο κοινό, η οποία απαιτεί τη συναίνεση του δικαιούχου αν, ως ενδιάμεση πράξη, παρουσιάζει το έργο σε «νέο» κοινό, σε κοινό δηλαδή που δεν είχε λάβει υπόψη του ο δικαιούχος όταν συναινούσε για την αρχική παρουσίαση του έργου μέσω του διαδικτύου. Με άλλα λόγια, αν το προστατευόμενο περιεχόμενο “ανέβηκε” στο διαδίκτυο με τη συναίνεση του δικαιούχου και χωρίς περιορισμούς [πχ paywall, συνδρομή], τότε τα links σε αυτό είναι νόμιμα ενώ σε αντίθετη περίπτωση παράνομα. Αν αντίθετα το upload στην ιστοσελίδα, στην οποία οδηγεί ο υπερσύνδεσμος έλαβε χώρα χωρίς τη συναίνεση του δικαιούχου, η θέση υπερσυνδέσμου, ως ενδιάμεση πράξη, παρουσιάζει εξ ορισμού το περιεχόμενο σε «νέο» κοινό, συνιστά επομένως επέμβαση στην εξουσία που προβλέπεται στο άρθρο 3 παρ. 1 της Οδηγίας Infosoc. Η υπαιτιότητα τεκμαίρεται μαχητά αν ο θέτων τον υπερσύνδεσμο αποσκοπεί σε οικονομικά ωφέλη.    

Ενόψει της προηγούμενης νομολογίας και σε σχέση με την εδώ παρουσιαζόμενη υπόθεση ο Γενικός Εισαγγελέας εισηγείται στο ΔικΕΕ τα εξής:

- Η πώληση συσκευών media player, στις οποίες ο πωλητής έχει εγκαταστήσει υπερσυνδέσμους προς ιστοσελίδες, οι οποίες παρέχουν απεριόριστη πρόσβαση σε προστατευόμενο περιεχόμενο όπως ταινίες, σειρές και ζωντανό τηλεοπτικό πρόγραμμα, χωρίς την άδεια των δικαιούχων συνιστά πράξη παρουσίασης του περιεχομένου στο κοινό.

- Η υπαιτιότητα του πωλητή τεκμαίρεται μαχητά λόγω της κερδοσκοπικής του δραστηριότητας [βλ. απόφαση GS Media]

- Η πώληση της συσκευής με προεγκατεστημένους τους υπερσυνδέσμους αποκλείει το ενδεχόμενο αυτή να θεωρηθεί «απλή παροχή των υλικών µέσων για τη διευκόλυνση ή την πραγµατοποίηση της παρουσίασης» η οποία σύμφωνα με την σκέψη 27 της εισηγητικής έκθεσης της Οδηγίας «δεν αποτελεί καθαυτή παρουσίαση». Δεν υπάρχει ουσιώδης διαφορά ανάμεσα στην θέση υπερσυνδέσμων σε ιστοσελίδα και στην εγκατάστασή τους εντός συσκευής που συνδέεται με το internet, καθιστώντας έτσι την πώληση των συσκευών «απαραίτητη» παρέμβαση για την παρουσίαση του περιεχομένου στο κοινό.   

- Δεν μπορεί να εφαρμοστεί εν προκειμένω ο περιορισμός του άρθρου 5 παρ. 1 της Οδηγίας σε σχέση με τις προσωρινές πράξεις αναπαραγωγής, γιατί αυτές δεν σχετίζονται με «νόμιμη χρήση», και σε κάθε περίπτωση γιατί η εφαρμογή του περιορισμού δεν θα πληρούσε τις προϋποθέσεις του τεστ των τριών σταδίων [3 step test], που προβλέπεται στο άρθρο 5 παρ. 5 της Οδηγίας.

Εν αναμονή λοιπόν της κρίσης του Δικαστηρίου.

Γιάννος Παραμυθιώτης, Δικηγόρος LL.M.

[follow: @Paramythiotis_Y]