BVerG: Νόμιμο μπορεί να είναι το sampling ακόμα και χωρίς άδεια

Kraftwerk - By Andriy V. Makukha - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4874024

Kraftwerk - By Andriy V. Makukha - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4874024

  

Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας δικαίωσε συνθέτη και παραγωγό που χρησιμοποίησαν σε τραγούδι ένα sample ηχογραφήματος διάρκειας 2 δευτερολέπτων χωρίς να λάβουν σχετική άδεια.

Το γερμανικό συγκρότημα Kraftwerk κυκλοφόρησε το έτος 1977 ένα τραγούδι με τίτλο «Metal on Metal». Το 1997 η επίσης γερμανή hip hopper Sabrina Seltur κυκλοφόρησε το τραγούδι με τίτλο «Nur mir», στο οποίο χρησιμοποιήθηκε ένα sample διάρκειας δύο δευτερολέπτων από το ηχογράφημα που ενσωματώνει το «Metal on Metal». Οι Kraftwerk άσκησαν αγωγή κατά του συνθέτη και του παραγωγού του «Nur mir», ισχυριζόμενοι ότι η χρήση του sample είναι παράνομη, καθώς δεν είχαν παράσχει την απαραίτητη προς τούτο άδεια.  

Μετά από δικαστική αντιδικία 13 περίπου ετών η υπόθεση έφτασε στο Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας (Bundesverfassungsgericht). Το Δικαστήριο προέβη σε μία στάθμιση ανάμεσα στο δικαίωμα της ελευθερίας της τέχνης από τη μία και στο δικαίωμα της ιδιοκτησίας, όπως αυτό εξειδικεύεται από το συγγενικό δικαίωμα του παραγωγού ηχογραφημάτων, από την άλλη.

Κατέληξε στο πόρισμα ότι το δικαίωμα στην ελευθερία της τέχνης υπερισχύει του συγγενικού δικαιώματος του παραγωγού ηχογραφημάτων, αν η προσβολή του τελευταίου από την πράξη που συνιστά έκφραση της ελευθερίας της τέχνης είναι ασήμαντη.

Ασήμαντη είναι σύμφωνα με το Δικαστήριο η επέμβαση στο απόλυτο δικαίωμα του παραγωγού όταν αυτή δεν έχει σημαντικές οικονομικές συνέπειες για τον τελευταίο. Ειδικότερα κίνδυνος για τα οικονομικά συμφέροντα του παραγωγού θα υπάρχει αν το νέο μουσικό κομμάτι στο οποίο χρησιμοποιήθηκε το sample παρουσιάζει τέτοια εγγύτητα με το αρχικό, ώστε να προκύπτει ότι το παλαιό με το νέο κομμάτι είναι ανταγωνιστικά μεταξύ τους. Κριτήρια αποτελούν σύμφωνα με το Δικαστήριο η καλλιτεχνική εγγύτητα των δύο κομματιών, η χρονική απόσταση κυκλοφορίας τους, η αναγνωρισιμότητα του αρχικού κομματιού και το εύρος της τυχόν οικονομικής ζημίας.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το σκεπτικό του Δικαστηρίου, με το οποίο απορρίφθηκε το επιχείρημα των Kraftwerk ότι οι εναγόμενοι θα μπορούσαν να αποφύγουν την χρήση του sample ηχογραφώντας μία νέα παρόμοια εκτέλεση. Το Δικαστήριο τόνισε την ιδιαιτερότητα του Hip Hop ως μουσικού είδους που βασίζεται στο sampling, εντάσσοντας έτσι στο δικαίωμα καλλιτεχνικής ελευθερίας την επιλογή του καλλιτέχνη να μείνει πιστός στην αισθητική του συγκεκριμένου είδους. Διευκρινίζει δε ότι παρά το γεγονός ότι υπάρχουν βάσεις δεδομένων με samples «εκκαθαρισμένα» από δικαιώματα, αυτές δεν επαρκούν.   

Μπορείτε να διαβάσετε το δελτίου τύπου του Δικαστηρίου εδώ.

        Γιάννος Παραμυθιώτης, Δικηγόρος LL.M. [follow: @Paramythiotis_Y]